TÍCH HỢP TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG GIÁO DỤC: TỔNG QUAN LÝ LUẬN, ỨNG DỤNG SƯ PHẠM VÀ ĐỊNH HƯỚNG CHÍNH SÁCH

INTEGRATING ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN EDUCATION: THEORETICAL OVERVIEW, PEDAGOGICAL APPLICATIONS, AND POLICY ORIENTATION

Tóm tắt

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI), đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy đổi mới giáo dục toàn cầu. Thông qua phương pháp tổng quan tài liệu có hệ thống, bài viết tổng hợp và phân tích ba mảng nội dung chính: (1) nền tảng lý luận về AI tạo sinh và ứng dụng sư phạm của nó; (2) vai trò và khung năng lực số của giáo viên trong bối cảnh tích hợp AI; và (3) xu hướng chính sách quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam. Kết quả tổng quan chỉ ra rằng GenAI không chỉ hỗ trợ tự động hóa các tác vụ hành chính mà còn có thể đóng vai trò là đối tác trí tuệ, hỗ trợ thực thi Thuyết học tập đồng kiến tạo mở (OCLT) và phương pháp vấn đáp Socratic để kích thích tư duy phản biện. Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng cho thấy việc tích hợp AI đặt ra những thách thức nghiêm trọng về tính minh bạch thuật toán, thiên kiến xã hội và bảo mật dữ liệu. Khoảng trống nghiên cứu quan trọng được xác định là: thiếu các nghiên cứu thực nghiệm bối cảnh hóa về hiệu quả ứng dụng AI trong đào tạo và bồi dưỡng giáo viên tại Việt Nam. Từ đó, bài viết đề xuất cần chuyển dịch khung đào tạo từ năng lực AI (AI literacy) sang sư phạm AI (AI pedagogy), đồng thời khẩn trương xây dựng khung pháp lý lấy con người làm trung tâm phù hợp với bối cảnh giáo dục Việt Nam.