NAM XƯƠNG LIỆT NỮ VŨ THỊ TÂN TRUYỆN (nGUYỄN hÒA hƯƠNG) TỪ GÓC NHÌN LIÊN VĂN BẢN

NAM XƯƠNG LIỆT NỮ VŨ THỊ TÂN TRUYỆN (NGUYỄN HÒA HƯƠNG) FROM THE PERSPECTIVE OF TEXTUALITY

Tóm tắt

Bài viết tập trung tìm hiểu truyện thơ Nôm “Nam Xương liệt nữ Vũ thị tân truyện” của tác giả Nguyễn Hòa Hương từ góc nhìn liên văn bản qua hai phương diện: thể loại - kết cấu truyện kể và hình tượng nhân vật trung tâm. Từ góc nhìn liên văn bản, trên phương diện thể loại, trong quan hệ với “Nam Xương nữ tử truyện” của Nguyễn Dữ, tác phẩm của Nguyễn Hòa Hương là sự chuyển dịch từ truyện truyền kì sang truyện thơ Nôm, kéo theo là sự chuyển dịch về kết cấu truyện kể: từ câu chuyện kì lạ sang câu chuyện tình cảm - đạo đức, gắn liền với thái độ chủ quan và ý thức đạo đức của tác giả. Còn trên phương diện hình tượng nhân vật, Vũ Thị Thiết của truyện thơ Nôm được hình dung như là số phận nữ tổng hòa phẩm chất của tiết phụ, chinh phụ, hồng nhan và liệt nữ. Ở đó, phương diện chinh phụ và hồng nhan có ý nghĩa làm đầy đặn diện mạo của nhân vật. Những phẩm chất này đã cùng nhau tạo nên đặc trưng con người oan khiên đặc trưng ở nhân vật (nhân vật oan khiên). Nhưng khác với con người oan khiên trong truyện truyền kì, Vũ Thị Thiết trong tác phẩm này được lên tiếng giải bày, tự minh oan, đối thoại sòng phẳng với Trương sinh và rõ ràng là  ý thức cụ thể về bản chất của bi kịch cá nhân. Qua đó, bài viết nhận thấy, từ góc nhìn liên văn bản, “Nam Xương liệt nữ Vũ thị tân truyện” đã đối thoại tích cực với tác phẩm nguồn trong quá trình tái hiện và kể lại câu chuyện về nhân vật Vũ Thị Thiết.

ABSTRACT

This article focuses on examining the Nôm verse narrative (truyện thơ Nôm) “Nam Xương liệt nữ Vũ thị tân truyện” by Nguyễn Hòa Hương from an intertextual perspective, examining two aspects: genre and narrative structure, and the central character’s image. From an intertextual perspective, regarding genre, in relation to Nguyễn Dữ’s “Nam Xương nữ tử truyện,” Nguyễn Hòa Hương’s work represents a shift from a legendary tale (truyện truyền kì) to a Nôm verse narrative (truyện thơ Nôm), resulting in a shift in narrative structure: from a strange story to a story of emotion and morality, associated to subjective attitude and moral consciousness of the author. Regarding the character’s image, Vũ Thị Thiết in the Nôm verse narrative (truyện thơ Nôm) is envisioned as a woman whose fate combines the qualities of a virtuous wife (tiết phụ), a soldier’s wife (chinh phụ), a beautiful woman (hồng nhan), and a heroic woman (liệt nữ). In that, the facets of a soldier’s wife and a beautiful woman helped complete the character’s appearance. These qualities together create the character of a wronged individual. However, unlike the wronged character in the legendary tale (truyện truyền kì), Vũ Thị Thiết in this work speaks out, vindicates herself, straightforwardly dialogue with Trương sinh and clearly understands the nature of her personal tragedy. Thus, the article observes that, from an intertextual perspective, “Nam Xương liệt nữ Vũ thị tân truyện” actively engages with the source work in the process of reimagining and retelling the story of the character Vũ Thị Thiết.

Keywords: intertextuality, Nam Xương liệt nữ Vũ thị tân truyện, Nam Xương nữ tử truyện, Nguyễn Dữ, Nguyễn Hòa Hương.