BẢN CHẤT PHÁP LÝ VÀ NỘI HÀM CỦA KHÔI PHỤC TÌNH TRẠNG BAN ĐẦU TRONG BỘ LUẬT DÂN SỰ 2015

THE LEGAL NATURE AND CONCEPTUAL SCOPE OF RESTORATION TO THE ORIGINAL CONDITION UNDER THE 2015 CIVIL CODE

Tóm tắt

Chế định bảo vệ việc chiếm hữu và các phương thức bảo vệ quyền dân sự đóng vai trò cốt lõi trong Bộ luật Dân sự 2015. Tuy nhiên, trong cả lý luận học thuật lẫn thực tiễn xét xử, hiện đang tồn tại sự nhầm lẫn và đánh đồng giữa biện pháp "khôi phục tình trạng ban đầu" (Điều 185) và phương thức "bồi thường thiệt hại bằng hiện vật" (Điều 585). Thông qua phương pháp phân tích luật học và nghiên cứu tình huống, bài viết đi sâu giải mã bản chất pháp lý và nội hàm thực sự của biện pháp "khôi phục tình trạng ban đầu". Nghiên cứu lập luận rằng biện pháp này không đơn thuần là sự bù đắp tổn thất tài sản về mặt giá trị hay công năng, mà mục tiêu cốt lõi của biện pháp này là hướng tới việc phục hồi tính nguyên bản của chính đối tượng đó, cùng không gian và vị trí vật lý của trạng thái chiếm hữu lúc chưa bị xâm phạm. Việc xác lập ranh giới rõ ràng này không chỉ góp phần hoàn thiện nền tảng lý luận về vật quyền, mà còn cung cấp cơ sở khoa học giúp các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng pháp luật một cách chính xác, bảo vệ đúng bản chất quyền lợi của người chiếm hữu.

ABSTRACT

The institution of possession protection and the methods for protecting civil rights play a fundamental role in the 2015 Civil Code of Vietnam. However, in both legal theory and judicial practice, there remains a persistent conflation between the remedy of "restoration to the original condition" (Article 185) and "compensation in kind" (Article 585). By employing legal analysis and case studies, this paper decodes the legal nature and true conceptual scope of "restoration to the original condition". The study argues that this remedy is not merely compensating for property loss in terms of value or function; rather, the fundamental objective of this remedy is to restore the original physical condition of the specific object, as well as the spatial dimension of possession prior to the infringement. Establishing this clear demarcation not only contributes to refining the theoretical foundation of rights in rem but also provides a scientific basis for judicial bodies to apply the law accurately, thereby safeguarding the true essence of the possessor's rights.

Keywords: Restoration to the original condition, compensation in kind, right of possession, possessory space, original physical condition