NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA MỨC ĐỘ TẬP TRUNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU ĐẾN TÍNH DỄ TỔN THƯƠNG CẤU TRÚC CỦA NGÀNH CÁ TRA VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP SÂU CHUỖI GIÁ TRỊ TOÀN CẦU
EXPORT MARKET DEPENDENCE AND VULNERABILITY OF THE MEKONG DELTA PANGASIUS INDUSTRY IN GLOBAL VALUE CHAINS
DOI:
https://doi.org/10.65934/mkusj.2026.03-e.1060Từ khóa:
cá tra Việt Nam, chuỗi giá trị toàn cầu, tập trung thị trường xuất khẩu, tổn thương cấu trúc, chỉ số HHITóm tắt
Nghiên cứu phân tích tác động của mức độ tập trung thị trường xuất khẩu đến tính dễ tổn thương cấu trúc của ngành cá tra Việt Nam trong bối cảnh chuỗi giá trị toàn cầu (GVCs). Dữ liệu chuỗi thời gian giai đoạn 2005–2024 được sử dụng kết hợp với các phương pháp OLS, VAR, kiểm định Granger, hàm phản ứng xung (IRF) và phân rã phương sai sai số dự báo (FEVD). Chỉ số Herfindahl–Hirschman (HHI) được áp dụng để đo lường mức độ tập trung thị trường xuất khẩu. Kết quả cho thấy sự phụ thuộc vào các thị trường chủ lực làm gia tăng biến động xuất khẩu và mức độ dễ tổn thương trước các cú sốc thương mại. Đồng thời, rào cản thương mại và biến động nhu cầu có tác động kéo dài đến hiệu quả xuất khẩu và cơ chế truyền dẫn giá. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tổn thương cấu trúc và bẫy nâng cấp của ngành cá tra Việt Nam trong GVCs.
ABSTRACT
This study examines the impact of export market concentration on structural vulnerability in Vietnam’s pangasius industry within the framework of Global Value Chains (GVCs). Using time-series data from 2005–2024, the study employs OLS, VAR, Granger causality tests, Impulse Response Functions (IRF), and Forecast Error Variance Decomposition (FEVD). The Herfindahl–Hirschman Index (HHI) is used to measure export market concentration. The findings indicate that dependence on major export markets significantly increases export volatility and vulnerability to trade shocks. In addition, trade barriers and demand fluctuations exert persistent effects on export performance and price transmission mechanisms. The study provides empirical evidence of structural vulnerability and the upgrading trap in Vietnam’s pangasius industry within GVCs.
Keywords: Vietnamese pangasius; Global Value Chains (GVCs); export market concentration; structural vulnerability; HHI index.
Downloads
